A+ A A-

Tymoteusz Prokulski

Oceń ten artykuł
(2 głosów)
Podpis: Autor tekstu przeboju „Serce” urodzi┼é si─Ö w Skierniewicach. Podpis: Autor tekstu przeboju ÔÇ×SerceÔÇŁ urodzi┼é si─Ö w Skierniewicach. fot. ze zbior├│w NAC

Rycerz ze skaz─ů

 

"Serce to najpi─Ökniejsze s┼éowo ┼ŤwiataÔÇŁ ÔÇô kt├│┼╝ nie zna tego sentymentalnego tanga? Pierwszy raz w wersji rosyjskoj─Özycznej pojawi┼éo si─Ö w radzieckim filmie ÔÇ×┼Üwiat si─Ö ┼ŤmiejeÔÇŁ w 1934r. Rok p├│┼║niej polski tekst do piosenki napisa┼é skierniewiczanin Tymoteusz Prokulski-Ortym ÔÇô aktor, re┼╝yser, dyrektor teatru.

 

Tymoteusz Prokulski (pseudonim sceniczny Ortym) urodzi┼é si─Ö 29 wrze┼Ťnia 1898r. w Skierniewicach jako syn Stanis┼éawa i Janiny z Adamowskich. Dwa lata p├│┼║niej urodzi┼éa si─Ö jego siostra Alina. Alina Prokulska, urz─Ödniczka z zawodu, wysz┼éa za m─ů┼╝ za Adama Chodeckiego w 1923 roku w Skierniewicach. Tymoteusz m├│g┼é by─ç na ┼Ťlubie siostry, gdy┼╝ w 1921 roku powr├│ci┼é do Polski z Rosji. Wcze┼Ťniej uczy┼é si─Ö w gimnazjum we Lwowie i Petersburgu, nast─Öpnie rozpocz─ů┼é studia aktorstwa i re┼╝yserii na uniwersytecie w Kijowie. Debiutowa┼é w tamtejszym zespole polskiej farsy i operetki w Sali Ogniwa pod kierunkiem Feliksa Kosi┼äskiego. W sezonie 1917/1918 wyst─Öpowa┼é w Teatrze Polskim w Kijowie.

Po powrocie zajmowa┼é si─Ö organizowaniem przedstawie┼ä dla dzieci i wyst─Öpowa┼é w zespo┼éach objazdowych. Pisa┼é ksi─ů┼╝ki dla dzieci (np. ÔÇ×Rycerz bez skazy J. Pi┼ésudskiÔÇŁ). By┼é tw├│rc─ů 34 ba┼Ťni scenicznych. Utwory z repertuaru teatru dla dzieci w wykonaniu dzieci─Öcych aktor├│w ukazywa┼éy si─Ö na p┼éytach ÔÇ×Syreny RecordÔÇŁ.

Tymoteusz Prokulski-Ortym pami─Öta┼é te┼╝ o rozrywce dla doros┼éych. Kierowa┼é teatrem ÔÇ×HollywoodÔÇŁ, organizowa┼é programy rewiowe w kinie ÔÇ×SplendidÔÇŁ. Nast─Öpnie kierowa┼é teatrem ÔÇ×RakietaÔÇŁ, a w 1933 r. kabaretem ÔÇ×CasanovaÔÇŁ i teatrem ÔÇ×MuchaÔÇŁ. Jak wspomina┼é Ludwik Sempoli┼äski: ÔÇ×Na miejscu teatrzyku ÔÇ×EldoradoÔÇŁ przy Ho┼╝ej wybudowano olbrzymi kinoteatr ÔÇ×HollywoodÔÇŁ na 2000 miejsc z nieproporcjonalnie ma┼é─ů scenk─ů w stosunku do wielko┼Ťci Sali. Plac├│wka ta spe┼éni┼éa pewne zadanie w dziedzinie kabaretu. Przewin─Ö┼éa si─Ö przez ni─ů wi─Ökszo┼Ť─ç aktor├│w estradowych.ÔÇŁ Przed wybuchem II wojny ┼Ťwiatowej Ortym napisa┼é teksty do znanych szlagier├│w: ÔÇ×SerceÔÇŁ, ÔÇ×Nasza WarszawaÔÇŁ, ÔÇ×W male┼äkiej kawiarenceÔÇŁ, ÔÇ×Pierwsza mi┼éo┼Ť─çÔÇŁ, itd.

Dzia┼éalno┼Ť─ç Ortyma w czasie wojny nie przedstawia go w dobrym ┼Ťwietle. Od 1940r. by┼é dyrektorem jawnego teatru ÔÇ×Niebieski MotylÔÇŁ, potem teatr├│w ÔÇ×KometaÔÇŁ i ÔÇ×Nowo┼ŤciÔÇŁ wystawiaj─ůc programy budz─ůce najwy┼╝szy sprzeciw Podziemia, nieraz o charakterze pornograficznym. Jak podawa┼éo pismo konspiracyjne ÔÇ×Polska ┼╝yjeÔÇŁ: ÔÇ×Jedyny teatr ÔÇ×KomediaÔÇŁ uruchomiony w Warszawie z ┼éaski okupant├│w i ich faworyta teatralno-kinowego renegata Igo Syma, dobrze si─Ö im wys┼éuguje. Poni┼╝a sztuki polskie jak mo┼╝e. Okupanci kazali zohydza─ç tw├│rczo┼Ť─ç polsk─ů we wszystkich jej przejawach i teatr ÔÇ×KomediaÔÇŁ dopomaga w tym dzielnie.ÔÇŁ Podobno w 1939 r. Tymoteusz Ortym doni├│s┼é do gestapo na Hank─Ö Ordon├│wn─Ö, chocia┼╝ inna wersja podaje, ┼╝e by┼é to Igo Sym.

Po zako┼äczeniu wojny Ortym przeni├│s┼é si─Ö na wszelki wypadek prowincj─Ö. Robi┼é wci─ů┼╝ to co umia┼é najlepiej - organizowa┼é imprezy rewiowe i estradowe. Gdy po kilku latach wr├│ci┼é do Warszawy zosta┼é z ramienia ÔÇ×Expresu WieczornegoÔÇŁ organizatorem koncert├│w w warszawskiej Sali Kongresowej, jak r├│wnie┼╝ zajmowa┼é si─Ö konferansjerk─ů. Wkr├│tce wyjecha┼é do Stan├│w Zjednoczonych, gdzie dawa┼é przedstawienia dla tamtejszej Polonii, a w 1960-62 og┼éosi┼é w ÔÇ×Dzienniku ChicagowskimÔÇŁ i ÔÇ×Kurierze PolskimÔÇŁ cykl wspomnie┼ä, w kt├│rych stara┼é si─Ö usprawiedliwi─ç sw─ů dzia┼éalno┼Ť─ç podczas okupacji. Zmar┼é 15 maja 1963 r. w USA.

Informacje udostępniła M. Anacka-Łyjak i MBP w Skierniewicach

Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

 

Copyright ┬ę 2007 - 2017 ┬áESTET

Register

User Registration
or Anuluj